ثبت احوالحقوق جزا

جرم و مجازات شناسنامه جعلی چیست ؟

  • با جمع آوری اطلاعات جمعیت كشور، نسبت جنسیت، تعداد زوجین و متوفیات در هر زمان، امكان تحلیل آمار جمعیتی به وجود آمد و سیاست های مدیریتی با در نظر گرفتن تركیب جمعیت شهری و روستایی، صنعتگر و بیكار و ضرورت های سیاسی، اقتصادی، كشاورزی و نظامی طراحی و اجرا گردید.

 

یكی از بزرگترین مشكلات مردم در گذشته مربوط به ثبت اطلاعات، وقایع مهم و موثر در شناسایی اشخاص، سوابق ولادت، ازدواج، طلاق و وفات بوده است.

 

هر چند از قرن ها پیش حكام و دولتمردان اقلیم ها با استفاده از نشان ها و مهرهای مختلف سعی در معرفی و شناسایی گروه های خاص مثل نظامیان، صاحب منصبان و… داشته اند ولی امكان شناسایی و شمارش و ثبت آمار مردم كشور و سرزمین تحت حاكمیت شان به طور دقیق میسر و ممكن نبود چرا كه مردم به دلیل كمبود یا نبود امكانات نسبت به این امر مهم مقاومت می كردند.

با توجه به تنوع نیازها و ضرورت برنامه ریزی در امور اقتصادی، فرهنگی، نظامی و مدیریت بر نیازهای متقابل مردم و دولت، به دست آوردن آمار دقیق جمعیت كشور و شناسایی وضعیت و جنسیت و شرایط خانوادگی آنان ضرورت خود را به اثبات رساند.

بنابراین دولت ها اقدام به راه اندازی واحدهایی نمودند كه متولی شناسایی، ثبت جمعیت كشور و ثبت مشروح احوالات ایشان در طول دوران زندگی شان بود كه در اصطلاح به آن ادارات، «ثبت احوال» یا «ثبت سجلات» می گویند.

با جمع آوری اطلاعات جمعیت كشور، نسبت جنسیت، تعداد زوجین و متوفیات در هر زمان، امكان تحلیل آمار جمعیتی به وجود آمد و سیاست های مدیریتی با در نظر گرفتن تركیب جمعیت شهری و روستایی، صنعتگر و بیكار و ضرورت های سیاسی، اقتصادی، كشاورزی و نظامی طراحی و اجرا گردید.

این نیاز از حدود 90 سال پیش در كشور ما با تاسیس ادارات ثبت احوال و تصویب آئین نامه های مربوط به آن برآورده شد. بدین ترتیب هویت تمامی اتباع ایرانی در قید حیات و  فرزندان ایشان در دفاتر تهیه شده این ادارات به ثبت رسید. حتی برای ایرانیان مقیم سایر كشورها نیز شرایطی فراهم شد كه بتوانند در صورت دسترسی نداشتن به ادارات ثبت داخلی ایران به كنسولگری كشور محل اقامت خود مراجعه نموده و این سند هویتی را برای خویش فراهم آورند. چنانچه كسی موفق به استفاده از این امتیازات قانونی نشود می تواند با اثبات هویت و ملیت ایرانی خود به مراجع قضایی مراجعه و پس از ارائه دلایل و مستندات از مزایای مربوطه بهره مند گردد.

بنابراین در شرایط كنونی، فرد فاقد سابقه ثبت احوال، در حقیقت فاقد هویت و حیات محسوب می گردد و از بسیاری از مزایای انسانی، حكومتی، اعتقادی و قانونی محروم است.

تحصیل، نگهداری، جایگزینی و اصلاح و تغییر مندرجات شناسنامه فقط تحت نظارت مراجع قضایی و اداری خاص است و هر كس به هر نحوی در متن آن تغییر و یا خدشه ای به وجود آورد یا به صورت غیرقانونی و خارج از چارچوبی كه قانونگذار تعیین كرده از آن استفاده نماید، با مجازات و محرومیت های خاص روبه رو خواهد شد.

از سوی دیگر باید توجه داشت: تحصیل، نگهداری، جایگزینی و اصلاح و تغییر مندرجات شناسنامه فقط تحت نظارت مراجع قضایی و اداری خاص است و هر كس به هر نحوی در متن آن تغییر و یا خدشه ای به وجود آورد یا به صورت غیرقانونی و خارج از چارچوبی كه قانونگذار تعیین كرده از آن استفاده نماید، با مجازات و محرومیت های خاص روبه رو خواهد شد.

این مجازات با توجه به اهمیت جرم و میزان صدمه و خساراتی كه به بار آورده، متفاوت است و گاه از جزای نقدی مختصر به حبس های طولانی مدت ختم می شود كه در ادامه به برخی از این تخلفات و بیان مجازات های آن می پردازیم.

براساس ماده 2 قانون تخلفات، جرایم و مجازات های مربوط به اسناد سجلی و شناسنامه، افراد زیر به حبس یا جزای نقدی و یا هر دو مجازات محكوم خواهند شد:

1. كسانی كه در اعلام ولادت یا وفات یا هویت برخلاف واقع اظهار نمایند.

2. اشخاصی كه عالماً پس از رسیدن به سن رشد (18 سالگی) از شناسنامه مكرر استفاده نموده یا به دریافت شناسنامه متعدد و یا موهوم مبادرت ورزند یا از شناسنامه دیگری خواه صاحب آن زنده یا مرده باشد، به نام خود استفاده نمایند. افرادی كه شناسنامه خود را در اختیار استفاده كنندگان فوق قرار دهند نیز به همان اندازه مجازات می شوند.

3. ماما یا پزشكی كه در مورد ولادت یا وفات، گواهی خلاف واقع صادر كند.

4. اشخاصی كه در مورد فوت یا ولادت، شهادت كذب بدهند.

اعتبار و ارزش قانونی این سند به حدی است كه حتی قانونگذار، داشتن بیش از یك جلد آن را برای هر فرد جرم می داند یا این حق را قائل می شود كه چنانچه به هر دلیلی شناسنامه فردی از بین رفت یا گم شد، با مراجعه به ادارات ثبت احوال، درخواست صدور سند جانشین و یا در اصطلاح «المثنی» نماید.

حال چنانچه ثابت شود شناسنامه اصلی نابود نشده و یا پیدا شده اما فرد مذكور به طور همزمان از هر دو شناسنامه اصلی و المثنی استفاده نموده است، طبق تبصره اول ذیل ماده یك قانون تخلفات سجلی به «مجازات استفاده كنندگان از شناسنامه مكرر» به شرح ماده 2 پیشتر به آن اشاره گردید، محكوم می گردد.

در ماده 9 این قانون نیز تصریح شده: هركس برای فرار از تعقیب یا اجرای مجازات قانونی و یا به قصد خروج غیرمجاز از كشور مبادرت به استفاده از شناسنامه و هویت دیگری نماید، به حبس تا 3 سال و جزای نقدی و مجازات خروج غیرمجاز از كشور محكوم خواهد شد.

در ماده 9 این قانون نیز تصریح شده: هركس برای فرار از تعقیب یا اجرای مجازات قانونی و یا به قصد خروج غیرمجاز از كشور مبادرت به استفاده از شناسنامه و هویت دیگری نماید، به حبس تا 3 سال و جزای نقدی و مجازات خروج غیرمجاز از كشور محكوم خواهد شد.

هرگونه تحریف، خدشه دار نمودن، قلم بردن، الحاق، محو كردن یا سیاه كردن مندرجات شناسنامه طبق ماده 10 نیز قابل مجازات خواهد بود. خرید و فروش شناسنامه و اسناد سجلی به استناد ماده 155 جرم بوده و مرتكب به جزای نقدی یا تحمل حبس محكوم خواهد شد.

طبق ماده یك قانون ثبت احوال، ثبت ولادت و صدور شناسنامه، ثبت فوت و طلاق و ازدواج و هرگونه تغییر و اصلاح در آن فقط وظیفه سازمان ثبت احوال است و حتی احكام صادره  محاكم قضایی نیز باید توسط این سازمان اجرا گردد. حتی برای ثبت این وقایع، قانونگذار شرایط خاص را پیش بینی و اشخاص خاصی را مجاز به مداخله در آن دانسته است.

در ماده 15 قانون ذكر شده، ثبت ولادت را مستند به تصدیق پزشك، مامای رسمی یا موسسه ای كه طفل در آنجا متولد گردیده دانسته و در غیراین صورت با گواهی و تصدیق 2 گواه، قابل ثبت می داند.

تنها كسانی كه مجاز به اعلام وقایع و امضای دفاتر مربوط در ولادت و فوت هستند، پدر یا جد پدری و در غیاب آنها مادر و وصی و قیم است. در بند 7 ماده 16 قانون ثبت احوال نیز افراد صاحب واقعه (مثل ازدواج و طلاق) كه بالای 188 سال سن داشته باشند، برای اعلام وقایع صالحند.

تعیین نام مناسب برای تمام اتباع ایرانی اعم از مسلمان و یا اقلیت های دینی همراه با ذكر دین آنها و حتی اوصافی مانند منتسب بودن به نسل جلیله سادات و رسول گرامی اسلام مدنظر بوده و حتی در تولد همزمان چند فرزند (چند قلوها) نیز به ترتیب اولویت ولادت با ذكر ساعت تولد در سند قید خواهد شد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *